Chłoniak MALT
Chłoniak MALT (ang. mucosa associated lymphoid tissue lymphoma) to specyficzny typ chłoniaka B-komórkowego obwodowego, który stanowi 7,5–8% wszystkich przypadków chłoniaków. Jego nazwa pochodzi od tkanki limfatycznej związanej ze śluzówką, w której najczęściej występuje. Chłoniak ten jest szczególnie interesujący z medycznego punktu widzenia ze względu na swoje powiązania z przewlekłym zapaleniem oraz specyfikę diagnostyki i leczenia.
Epidemiologia
Chłoniak MALT występuje głównie u osób starszych, z medianą wieku wynoszącą 61 lat. Badania wskazują, że występowanie tego chłoniaka jest często związane z przewlekłym zapaleniem żołądka, które jest wywoływane przez bakterie Helicobacter pylori. Zależność ta jest zauważalna w 72–98% przypadków, co wskazuje na istotną rolę tego patogenu w patogenezie chłoniaka MALT. Warto zauważyć, że osoby z długotrwałym zapaleniem żołądka mają zwiększone ryzyko rozwoju tego nowotworu.
Obraz kliniczny i patomorfologiczny
W ponad 50% przypadków chłoniak MALT lokalizuje się w żołądku, jednak może również występować w innych miejscach, takich jak jelita, płuca, gruczoły łzowe czy skóra. Objawy ogólne są rzadko obserwowane, co utrudnia wczesną diagnozę. Zazwyczaj pacjenci zgłaszają dolegliwości związane z miejscem nowotworowym, takie jak ból brzucha czy dyskomfort.
Chłoniak MALT często poprzedzony jest długotrwałą chorobą zapalną o podłożu autoimmunologicznym. Komórki nowotworowe mają zmienną morfologię – mogą przypominać małe limfocyty, monocyty, immunoblasty oraz centroblasty. Naciekają one strefę brzeżną grudek chłonnych, co jest charakterystyczne dla tego typu nowotworu.
Diagnostyka
Diagnostyka chłoniaka MALT opiera się na kilku kluczowych badaniach. Jednym z nich jest badanie immunofenotypowe, które pozwala na identyfikację specyficznych markerów komórkowych. W przypadku chłoniaka MALT stwierdza się ekspresję pan-B oraz brak markerów CD5, CD10 i CD23.
Dodatkowo wykonuje się badania cytogenetyczne, które w większości przypadków ujawniają obecność translokacji t(11;18)(q21;q21). Ta translokacja jest istotna diagnostycznie i prognostycznie, ponieważ jej obecność wiąże się z gorszym rokowaniem oraz trudnościami w eradykacji nowotworu.
Leczenie
Leczenie chłoniaka MALT zazwyczaj obejmuje leki pierwszego rzutu, do których należą leki alkilujące takie jak chlorambucyl i cyklofosfamid oraz analogi puryn takie jak fludrabina i kladrybina. Leczenie składa się z 6-8 cykli podawanych w odstępach co 3-4 tygodnie według ustalonych schematów terapeutycznych.
Najczęściej stosowanymi schematami są COP (cyklofosfamid, winkrystyna, prednizon) oraz CHOP (cyklofosfamid, doksorubicyna, winkrystyna, prednizon). W przypadku pacjentów z chorobą ograniczoną do żołądka istnieje możliwość całkowitej regresji po eradykacji H. pylori za pomocą antybiotyków. Szanse na sukces terapii wynoszą od 70% do 80% i są znacznie wyższe u pacjentów bez obecności translokacji t(11;18).
Rokowanie
Chłoniak MALT należy do grupy chłoniaków o małym stopniu złośliwości. W przypadku braku leczenia chorzy mogą przeżyć od kilku do kilkunastu lat. Niemniej jednak należy pamiętać o ryzyku transformacji nowotworu w bardziej agresywną formę chłoniaka o dużym stopniu złośliwości, co wiąże się z koniecznością wdrożenia bardziej intensywnego leczenia.
Warto również zaznaczyć, że obecność translokacji chromosomalnej t(11;18)(q21;q21) związanej z pojawieniem się fuzyjnego genu AP12-MLT może świadczyć o gorszym rokowaniu co do możliwości eradykacji choroby oraz może wpływać na wybór strategii terapeutycznej.
Zakończenie
Chłoniak MALT to wyjątkowy typ nowotworu limfatycznego, który wymaga szczegółowej diagnostyki oraz przemyślanej strategii leczenia. Jego ścisłe powiązanie z przewlekłym zapaleniem żołądka sprawia, że kluczowe jest wczesne rozpoznanie i interwencja terapeutyczna. Dzięki postępom w diagnostyce i terapii rokowania dla pacjentów z chłoniakiem MALT mogą być coraz lepsze. Edukacja pacjentów oraz świadomość zagrożeń związanych z przewlekłym zapaleniem żołądka mogą przyczynić się do zmniejszenia zachorowalności na ten typ nowotworu.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).